Приветствую Вас, Гость
Главная » 2017 » Декабрь » 4 » Үбүлүөйгунэн Филипп Гаврильевич Охлопков аатынан Майам орто оскуолата!
13:15
Үбүлүөйгунэн Филипп Гаврильевич Охлопков аатынан Майам орто оскуолата!

2017 сыл ахсынньый ыйын 2 кунугэр биьи оскуолабыт 20 сыллаа5ы юбилейа буолан ааста. Сарсыарда еттутугэр кылаас чаастара, выпускниктары,ыалдьыттары кытта керсуьуу-кэпсэтиьии, юбилейнай торт амсайааьына уонна оскуолабыт виртуальнай музейын арыллыыта буолан ааста.

Эбтэь кэннэ торжественнай чааска бэтэрээннэри, учугэй кердеруулээх улэьиттэри на5арадалааьын-чиэстээьин буолан ааста, ол кэннэ уерэнээччилэр, выпускниктар уонна учууталлар кыттыылаах, уоттаах-куостээх кэнсиэр кердердубут. Кэнсиэр кэнниттэн парад выпускников ону тэнэ бочуоттаах ыалдьыттарга, урут улэлээбит коллегаларбытыгар фуршет остуолун тэрийдибит.

Уопсайа 200-чэкэ киьи ыалдьыттаан бардылар

20 сыллаах үбүлүөйгүнэн - ыра санаабыт  ымыы буолар ыллыктанар биһигэ!

Оскуола историята

90 сыллар саҕаланыыларыгар республика  үрдүнэн кадрдары бэлэмнээһин боппуруоһа сытыытык туран улуустарга саҥа хайысхалаах оскуолалар, гимназиялар, лицейдэр тэриллэн барбыттара биллэр.  Ити кэмҥэ ырааҕы өтө көрөн, толкуйдаан Иван Петрович Птицын, Елизоваета Андреевна Яковлева уонна Светланан Кимовна Игнатьева  гуманитарнай оскуола – лицей бырайыагын     үөрэх управлениятыгар билиһиннэрэллэр. Салгыы бу бырайыагы үөрэх управлениятын оччотооҕу начальнига Надежда Михайловна Попова өйөөн, үөрэх миниистиригэр  Евгения  Исаевна  Михайловаҕа   киирэн  туруорсар. Ол курдук,  Майаҕа аан бастакынан тылы дириҥэтэн үөрэтэр хайысхалаах оскуола алтынньы 1 күнүгэр урукку райком дьиэтигэр улэтин саҕалыыр. Оскуола сүрүн сыала - тылга дьоҕурдаах, айар талааннаах , өй- санаа, билии- көрүү өттүнэн эргиччи сайдыылаах эдэр дьону , улуус кэнэҕэски кэлэр кэмин тустэһэр  улэһиттэри иитэн- үөрэтэн таһаарыы. Гуманитарнай оскуола бастакы директорынан  Иван Петрович Птицын, директоры үөрэтэр улэҕэ солбуйааччы Елизаваета Андреевна Яковлева, иитэр улэҕэ солбуйааччы Чугунов Марк Николаевич ананан айымньылаахтык улэлэрин саҕалаабыттара.  Кинилэр коллективы көҕулээн,  улэ бары салаатыгар акылаат ууран оскуола- лицей  саҥа хайысхалары , идеялары тобулан  “Гуманитарнай толкуйдаах оҕону иитии- үөрэтии”  диэн  бырайыак тосхоллорун оҥоһуллубуттара.  Оскуола саҥа аһыллыаҕыттан коллектив уопуттаах, бастыҥ учууталларынан  сүүмэрдэнэн, саҥа суолу - ииһи тобулууга улэлээн- хамсаан барбыта. Учууталлар бэйэлэрин профессиональнай таһымнарын үрдэтиигэ тус сыаллаах араас курстарга , семинардарга кыттан барбыттара.         Ол курдук, аан бастакынан оскуола – лицей научнай салайааччыта Николай Иннокентьевич Бугаев үөрэтиитинэн- такайыытынан оскуола федеральнай, республиканскай экспериментальнай площадка быһыытынан ситиһиилээхтик үлэлээбитэ. 1999c «Разработка технологии индивидуальной проектной деятельности на основе диалога» диэн анал программа көмүскэнэн , бүтүн  Россия таһымыгар тахсан, 2004 с РФ үөрэхтээһини уонна наука министиэристибэтэ сыаналаан, экспериментальнай площадка диэн статуһу ылбыта. Оскуола экспериментальнай үлэлэрин  Дьокуускайынан, Москванан отчуоттарын  экспердэр Лобок А.М., Цирульников А.М., Бацын В.К., Селиванова Н.Л. уо д а истэн ырыталлара, сүбэлииллэрэ.   Онтон  кэлин Лобок А.М., Цирульников А.М. оскуолаҕа бэйэтинэн  кэлэннэр, көрөн - истэн, оҕолору, учууталлары кытта кэпсэтэн барбыттара  оскуола инники диэки хардыылыырыгар үктэл буолбута биллэр уонна  кэпсэтии түмүгэр «Тыа сирин оскуолата» педагогическай дьаарбаҥка идеята үөскээбитэ биллэр.

Ол курдук,  араас кэмнэргэ үлэлээн ааспыт  директордар: Иван Петрович Птицын, Руслан Михайлович Терентьев, Иван Иванович Шестаков, Алексей Николаевич Бакычаров; директоры иитэр – үөрэтэр үлэҕэ солбуйааччылар: Вера Аркадьевна Тимофеева директоры научнай – методическай үлэ5э солбуйааччылар: Елизоваета Андреевна Яковлева , Татьяна Васильевна Сидорова, Любовь Николаевна Андросова ; директоры иитэр үлэ5э солбуйааччылар:  Марк Николаевич Чугунов, Роберт Николаевич Андреев, Владимир Семенович Эверстов,  Светлана Семеновна Васильева, Гаврил Николаевич Толстяков   оскуолаҕа саҥа сонун сүүрээннэри тиһиктээхтик киллэрэн, ураты суолу-ииһи тобулан, аныгы олох ирдэбилинэн салайтаран, бастыҥ үтүө үгэстээх кыһа быһыытынан айымньылаахтык үлэлээн  улууска биллэр бастыҥ оскуола буола улаатарыгар олук уурбуттара. 

Норуокка «оскуола учууталынан» диэн этиллэрин курдук, биһиги оскуолабытыгар киэн билиилээх, үрдүк сатабыллаах, бастыҥ учууталлар айымньылаахтык үлэлээбиттэрэ.  Өр сыл утумнаах үлэлэринэн сыаналаммат кылааты киллэрэн, үрдүк ситиһиилэринэн оскуоланы ааттатар  учууталларбытынан буолаллар: Любовь Семеновна Гоголева, Люция Ивановна Назарова,  Татьяна Васильевна Сидорова,   Зинаида Трофимовна Саввина, Раиса Владимировна Петрова, Анна Кимовна Шарина, Валентина Гаврильевна Шадрина, Харитонова Лена Степановна,  Венера Николаевна Птицына, Владимир Семенович Эверстов, Михаил Дмитриевич Шарин, Антонина Петровна Птицына уо д а.

Угус о5о чинчийэр улэнэн утумнаахтык дьарыктанан, научнай практическай аа5ыыларга оскуола аатын чиэстээхтик кемускээбиттэрэ. Хабарова Влада- 1999с. Псков куоракка НПК“Инникигэ хардыы” лаурета (салайааччы Л. С Гоголева), Петрова Лера – 1999с. Аан дойдутаа5ы конференция кыайыылаа5а (салайааччы Петрова Р. В), Борисова Вера –1999-2000с. “Бар5арыы” фонда стипендиата, республикатаа5ы НПК “Инникигэ хардыы” (М. Г Баишева), Тарабукина Анита-2002с Москва куоракка НПК “Инникигэ хардыы” лауреата  (салайааччы Г. Л Семеновна) , Шадрин Саша – 2003, 2005, 2006 бутун россиятаа5ы НПК “Инникигэ хардыы” лауреата,  ( В. Г Шадрина), Никитина Лена (салайааччы Шарина А. К), Попова Галя (Сидорова Т. В) – 2004, 2006 с Москва куоракка НПК “Инникигэ хардыы” кыайыылаахтара,  Абрамова Света, Афанасьева Люба  (Гоголева Л. С) -2006 Санкт-Петербург куоракка XI бутун россиятаа5ы конференция5а 1 ст лауреаттар, Шадрина Аня – 2008, 2009с Санкт – Петербург куоракка  НПК “Инникигэ хардыы”  кыттыылаа5а (Шадрина В. Г), Макаров Андрей Санкт – Петербург куоракка НПК “Инникигэ хардыы”  дипломана (салайааччы Гоголева Л. С   ), Васильева Ньургуяна- 2015с  Санкт – Петербург куоракка НПК “Инникигэ хардыы” кыттыылаа5а  (салайааччы   В. Г Шадрина), Билюкина Саргылана – 2013, 2014, 2017 Санкт – Петербург, Ярославль куораттарга НПК «Инникигэ хардыы» хас да тегуллээх лауреата, Верховцев Эрэл-2015, 2016 с.  Бутун россиятаа5ы,  Санкт – Петербург куоракка буолбут НПК «Инникигэ хардыы» дипломана, лауреата. (Попов М. С).  Бутун россиятаа5ы олимпиадаларга  Федоров Миша, Филиппова Оля, Александрова Саша, Семенова Донара, Макаров Андрей ситиьиилээхтик кыттыбыттара.  Семенова Донара биир кэлим экзээмэн нуучча тылыгар 100 баалга туттарбыта, учуутала  Гоголева Л. С. Биьиги выпускниктарбыт  “учуутал идэтин” баьылаан, уерэммит оскуолаларыгар кэлэннэр таьаарыылаахтык улэлии- хамныы сылдьаллар: Дария Васильевна Уваровская, Олег Сергеевич Петров, Марианна Леонидовна Федорова, Никита Гаврильевич Скрябин,  Денис Сергеевич Петров.

Гуманитарнай оскуолаҕа оҕону кэрэҕэ уһуйар , иллэҥ кэмнэрин туһалаахтык атаарыыга  ураты болҕомтону ууран, кинилэр интэриэстэринэн кулууптар, куруһуоктар тэриллэн үлэлииллэрэ: байыаннай патриотическай кулууп «Байанай», оратордар кулууптара «Софист», полиглоттар  «Фраян»,  аан бастаан конкурс олуга буолбут «Я и моя семья в колесе истории», брейк-данс, современнай үҥкүү «SGZ dans», КВН «Кэрэ men», туризмы сөбүлээччилэр кулууптара уонна  үҥкүү коллектива «Мэцэтэй»( салайааччы С. А Аргунова), фольклорнай коллектив «Саьар5а», (салайааччы А. И  Слепцова) о5олор духуобунай, сайдалларыгар сайдыыларыгар үктэл уурбуттара. Мантан кынат анньынан тахсыбыт биллэр талааннаах артыыс, ырыаҺыт оҕолорбут: :  Гоша Васильев- Джида, Валентин Макаров, Иннокентий Лебедев буолаллар.  1999 сылга  «Феникс» ого түмсүүтүн тэрилтэтэ бэйэтин үлэтин сагалаабыта. Араас сыллар тухары араас кэмнэргэ оголор түмсэн,  идеяларын олоххо киллэрэн, бэйэлэрин салайынан сайдыы суолугар тахсыбыттара. Оскуола президеннэринэн талыллар үлэлээбиттэрэ: Александрова Женя, Куличкина Настя, Неустроев Алеша, Илларионова Аня, Васильев Гоша, Егорова Аня, Петров Олег, Афанасьева Люба, Бочкарева Ася, Судико Павел, Петров Айал, Сидорова Надя, Иванов Петя, Сергучев Поликарп, Семенова Тася, Семенова Вика, Иванов Ганя, Тарская Алиса, улууустаа5ы үөрэнээччилэр «Сүбэ» түмсүү председателинэн анаммыттара - С. Стручков, А.Неустроев, Е Васильев, Л. Афанасьева, П Судико-сылдьыбыттара. Бу оголор билигин бэйэлэрин идэлэрин баһылаан,  ураты  суоллаах - иистээх биллэр, биир дойдулаахтара, оскуола  иннигэр уктар үлэһиттэрэ буола үүннүлэр.

Оскуола билиҥҥитэ

2011сыллаахха Майа гуманитарнай оскуолата кэҥээн, оҕолоро элбээн, 495 үөрэнээччилээх Мэҥэ – Хаҥалас улууһун биир бөдөҥ оскуолатыгар кубулуйбута.   Оскуола директорынан  СӨ үөрэҕэриитин туйгуна, РФ уопсай үөрэхтээһин бочуоттаах үлэһитэ Матрена Петровна Птицына 2010 сылтан ананан ситиһиилээхтик улэлиир.  Оскуола 2012 сыллаахха  3 этээстээх тупсаҕай тутуулаах , сырдык, ыраас,  киэн - күон саҥа дьиэҕэ көһөн киирбитэ буолар. 2014 cыл кулун тутар 18 күнүгэр Филипп Гаврильевич Охлопков аата Майа орто   оскуолаҕа иҥэриллибитэ Матрена Петровна  сүрүн боппуруоһунан оскуола материальнай базатын оцорон оҕо, учуутал үлэлиир сөптөөх усулуобуйатын тэрийэн кэллэ. Кэлиҥҥи сылларга   оскуола таһыгар сибэккини, маһы  өлгөмнук үүннэрэн  коллектив үс сыл субуруччу улууска көҕөрдүүгэ ландшафтынан дизайынца бастакы миэстэни ылбыта. Биьиги оскуолабыт таһыгар сибэккини элбэҕи үүннэриини саҕалаан, атын оскуолалары, тэрилтэлэри аан маҥнай көҕөрдүүгэ көҕүлээн холобурбуолбута саарба5а суох. 2015 сылга “Республика бастыц оскуолата” Саха республикатын Президенин гранын ылан,  мөлүйүөн сууммаҕа анал оборудованияны сакаастаан «Технопарк» үлэтин саҕалаабыта.  Техническэй предметтэри үөрэтэр учууталлар методическай холбоһуктара утумнаахтык ылсан билиҥҥи усулуобуйаҕа инженернэй үөрэхтээһини инновационнай технологияны баһылыырга, техникаҕа сыһыаннаах айар бырайыактары оҥорорго, инникитин предприниматель дьоҕурдаах уерэнээччилэр бырайыактарын олоххо киллэрэллэригэр уонна идиэйэлэри саҥардан иһиигэ улэлэрин са5алаатылар.

Уол  оҕону иитиигэ ордук болҕомто ууран оскуола иһинэн «Болот» байыаннай патриотическай кулууп,   «Олох ыллыга»  бырайыак ситиьиилээхтик улэлииллэр. Ол курдук,  история уонна ОБЖ учуутала Владимир Семенович Эверстов ВПК «Болот»  2013 сылтан  кулуубу тэрийэн улэлэтэр.  О5олор улуустаа5ы, республикатаа5ы  «Снежный барс»,  «Защитник Отчества күрэхтэргэ дьаныардаахтык бэлэмэнэнэн кыттан үрдүк ситиһиилэрэ үгүс.  Бу улэ түмүгүнэн,  республикаҕа  аан маҥнайгынан «Юнармия» кэккэтигэр киирэн, хас биирдии уол “юноармеец” удостоверениятын туппуттара уонна Бутун Россиятаа5ы “Победа!”  байыаннай спортивнай оонньууга Романова Милада уонна Кулаковскай Вова, 10 «б» кылаас үөрэнээччилэрэ, улуус хамаандатыгар киирэн   2 миэстэ буолбуттара.

Оҕо кыаҕын толору туһанарыгар, талаанын, дьоҕурун арыйарыгар  аналлаах оскуолабытыгар эбии дьарыктар ситиһиилээхтик үлэлииллэр. Елена Потапова салайар «Ситим» үҥкүү куруһуога улуус, илин эҥэр, республика таһымыгар кини эрчийэр оҕолоро фитнес, үҥкүү күрэҕэр  куруутун бириистээх миэстэни ылаллар. Сахаяна Ларионова “Дьүрүскэн”  ырыа куруһуогар уһуйар. Биир улахан үлэтинэн «Музыка барыбытыгар» бырайыак оскуола5а киириитэ буолар. О5о айар дьо5урун сайыннарар сыаллаах суруйар, видео5а уһулар  баҕалаах, талааннаах оҕолорго анаан мультимедийнай журналистика үлэлиир. Юнкордар  “Охлопков NEWS” оскуола иһинэн хаһыат, сурунаал таһаараннар СВФУ иһинэн  республикатааҕы «Малая пресса»  күрэххэ миэстэлэспиттэрэ.  Биһиги көрдөөх- нардаах, булугас өйдөөх оҕолорбут түмсэннэр  республикаҕа КВН оонньууларыгар киирэннэр  бириистээх миэстэҕэ тиксэннэр үөрүүбүт үгүс. Гуманитарнай оскуола саҕаттан  үгэскэ кубулуйбут үөрэх сылын  үөрүүлээхтик түмүктүүр «Сааскы вальс -  Маай баалын» хас биирдии  үөрэнээччи, учуутал, төрөппүт долгуйа күүтэр. Ол курдук, оҕолорбутун кэрэ эйгэҕэ иитэр сыаллаах 10 сылын  РФ, СӨ үтүөлээх үлэһитэ Афанасий Афанасьев учууталлары, 5-11 кылааска диэри  оголору барыларын кылааһынан саастарыгар сөп түбэһэр араас уцкуулэри үөрэтэн , тупсаҕайдык хамсанарга уһуйар. Ону таһынан оскуолаҕа  үгэс буолбут тэрээһиннэр ыытыллаллар: «Билии күнэ»,  «Дары Природы» быыстапка – дьаарбаҥка, “Желтый лист” спортивнай ориентирование,   “Бэйэни тургутуу”, учебнай байыаннай сбор, “Саҥа дьыл”, «Ийэ тыл кунэ», “Сморт песни и строя”, “Зарница” , “Кэрэчээнэ  куо”,  “Мисс Гум”,  “Куйуур”,  “Зарница”,  “Салют,  Побед!”, “Патриотическай ырыа”, “Майский бал” , туризм.

Билигин оскуола5а 522 о5о үөрэнэр, 52 педагог  үлэлиир.  Ол иһигэр 5- РФ опсай үөрэхтээһинин бочуоттаах үлэһиттэрэ, 1- СӨ үтүөлээх учуутала, 20 - СӨ үөрэҕэриитин туйгуннара, 2- РФ президенин гранын хаһаайыннара, 2- СӨ президенини гранын хаһаайыттара,  2 – «Саха сирин методиһа», 3- «Саха сирин эрэллэрэ», 1- “Учуутал албан аата” бэлиэлэр хаһаайыттара. Учууталлар улуус, регион, республика таһымнаах араас конкурстарга ситиһиилээхтэр уонна нэһилиэккэ ыытыллар араас тэрээһиннэргэ көхтөөхтүк кыттан , өрүү инники күөҥҥэ  сылдьаллар. Оскуола коллектива бары хайысхаҕа утумнаахтык улэлэьэн үтүө түмүктэри аҕалбыта. Республикатаа5ы «Авторская школа - 2006» конкурска ситиһиилээхтик кыттан ,  2008, 2013, 2015, 2017  сылларга СӨ Президенин гранын ылары ситиспитэ. БКЭ, олимпиадаларга, научнай – практическай конференцияларга кыттыы таһыма 2010 сылга биллэ үрдээн, еурэх управленията «Үрдүк таһымнаах үөрэтии” диэн номинация  анаабыта.  2011 сыллаахтан  уерэх улэьиттэрин таьымын  Үрдэтэр институт базовай площадка буолбута.  Экспериментальнай улэ стимнээхтик тэриллэн оскуола 2011 сылтан республикатаа5ы инновационна площадка быьыытынан улэлиир.

Оскуолабыт 20 сыллаах үлэтин түмэммит, үөрэнээччилэр, учууталлар, оскуола ситиһиитинэн «Золотая 20» альбом  уонна үгүс сылга таһаарыылаахтык үлэлээбит, билигин үлэлиир новатор учууталларбыт туһунан  «Педагогическай энциклопедия» сборнигы, оскуола историятын кэпсиир кинигэ   юбилейы көрсө күн сирин көрдүлэр.

Үбүлүөйгунэн, хас биирдии оҕоҕо ыра санааларын ымыы оҥорон олоххо киллэрэн, билиигэ, ситиһиигэ кынаттыыр Филипп Гаврильевич Охлопков аатынан Майам орто оскуолата!

 

Саха тылын уонна литературатын учуутала Наталия Гаврильевна Пахомова

Хаартыскалар

            

Просмотров: 105 | Добавил: gummaya | Рейтинг: 0.0/0
Добавлять комментарии могут только зарегистрированные пользователи.
[ Регистрация | Вход ]